“NASA”-nın 20 noyabr 2004-cü ildə kosmosa buraxdığı, “Swift Gamma-Ray Burst Explorer”  adlandırılmış kosmik rəsədxananın  təxminən 3-4 noyabr tarixlərində Yerə düşəcəyi gözlənilir.

Kosmik Rəsədxana 22 il ərzində qamma-şüa alışmalarını (GRB) və yüksək enerjili hadisələri  müşahidə edib. Hazırda “Neil Gehrels Swift Observatory” adlanan rəsədxana qamma-şüa alışmalarını aşkarlayan - BAT, rentgen teleskopu - XRT və ultrabənövşəyi, həmçinin optik diapazonda işləyən - UVOT teleskopları ilə təchiz olunub.

2026-cı ilin fevral ayına olan məlumatlara əsasən Günəş fəallığı nəticəsində kosmik teleskopun hündürlüyü əsasən 400 km-dən aşağı düşmüşdü. Peykin hündürlüyünün artırılması üçün görülən tədbirlər gözlənilən nəticəni vermədi. Rəsədxananı yenidən əvvəlki orbitinə qaldırmaq üçün göndərilən “LINK” raket-sürətləndiricisindən də sonra peyki əvvəlki obitə qaldırmaq mümkün olmayıb, “Swift”-lə birləşmə və daha yüksəyə qaldırma planı baş tutmayıb.

NASA-nın 23 oktyabrda yaydığı məlumata əsasən "Swift"-in hündürlüyü 275 km-ə enib və  artan atmosfer müqaviməti sabit müşahidələri mümkünsüz etdiyindən rəsədxananın  elmi fəaliyyəti dayandırılıb.

“Swift”in orbit müstəvisi ekvatorla təxminən 21 dərəcəlik bucaq əmələ gətirir. Buna görə mümkün atmosferə giriş zolağı təxminən 21° şimal və 21° cənub enlikləri arasında yerləşir. Təxminən 1,5 ton kütləsi olan peykin atmosferə daxil olarkən böyük hissəsinin yanacağı gözlənilir. Bununla belə, bəzi hissələr Yer səthinə çata bilər. Bu zolağın böyük hissəsi okeanların üzərinə düşsə də, Afrika, Cənubi və Cənub-Şərqi Asiya, eləcə də Latın Amerikasının bəzi ərazilərini əhatə edir. Bu, həmin ərazilərə mütləq qalıqların düşəcəyi demək deyil. Kosmik tullantılarla bağlı qaydalara əsasən insan itkisi ehtimalının on mində birə bərabər olduğu bildirilir. Bu enmə idarəolunmayan proses olacaq.

 Bu günki, proqnozlara əsasən peykin  atmosferə girişi Bakı vaxtı ilə 3 noyabr saat 20:18 (±12 saat) və 4 noyabr saat 13:30 (±26 saat)  ola bilər.  

Bu hadisə kosmik hava şəraitinin, xüsusən geomaqnit qasırğalarının monitorinqinin peyklərin təhlükəsiz istismarı üçün əhəmiyyətini yenidən göstərir. Orbitə çıxarılan peyklərin sayı artdıqca, onların istismar müddətinin sonunda təhlükəsiz şəkildə orbitdən çıxarılmasının planlaşdırılması da daha böyük əhəmiyyət daşıyır.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.shao.az saytına istinad zəruridir.